Algemeen

Met het oog op voedselveiligheid verdient de kwaliteitsgedachte de volle aandacht. Een goede uitvoering, opvolging en controle van de kwaliteitsregels zijn enkel mogelijk als deze zijn vastgelegd in een kwaliteitshandboek. Al in het begin van de jaren negentig was het kwaliteitsbewustzijn doorgesijpeld in de sector en rijpte er onder de mengvoederfabrikanten de idee om te produceren volgens de Good Manufacturing Practices of kortweg GMP. De verschillende schakels van de voedermiddelenkolom zoals de grondstoffenproducenten, voedingsindustrie, handel en transport waren bereid om mee te werken aan een gezamenlijk lastenboek. Naar het model van de Nederlandse GMP werd in 2001 de GMP-België op poten gezet door de vzw OVOCOM. De GMP Dierenvoeders is het kwaliteits- en controlesysteem dat boven op de dierenvoederwetgeving de kwaliteit en veiligheid van mengvoeders moet waarborgen. De uiteindelijke doelstelling is om ongewenste stoffen te weren, maximale hygiëne te garanderen en te waken over de toevoeging van kritische bestanddelen zoals geneesmiddelen.

Met een uitgebreid vormingsprogramma werden de bedrijven gemotiveerd om mee in de boot te stappen en intussen nemen alle BEMEFA-leden verplicht deel aan het systeem. Zowel de wettelijke bepalingen (Part A) als de GMP bepalingen (Part B) van de GMP-code worden in verscheidene werkgroepen systematisch geëvalueerd en bijgewerkt waar nodig. Het gaat trouwens om een dynamisch systeem; de GMP-normen worden voortdurend aangepast aan de evoluties.

Controle vormt een essentieel onderdeel van GMP. Fabrikanten passen autocontrole toe en voeren controles uit op drie niveaus:
- bij de grondstoffenleveranciers
- bij de inname van grondstoffen bij de mengvoederfabrikant (voor het mengproces)
- bij de afgewerkte mengvoederproducten (na het mengproces)

Na de opmaak van een inventaris van al de gebruikte grondstoffen werkte BEMEFA een bemonsteringsplan uit dat bepaalt hoeveel monsters er van elke grondstof dienen geanalyseerd te worden. U kan hier meer lezen over het bemonsteringsplan van BEMEFA.

Om een externe en onafhankelijke controle te garanderen komt er een tweede controle van auditoren van certificatie-instellingen. De auditoren controleren of er voldaan wordt aan de GMP-eisen. Een derde controle wordt uitgevoerd door een inspecteur van de overheid.

De Belgische mengvoedersector staat met deze aanpak aan de top binnen Europa. Garantie van voedselveiligheid reikt verder dan de Belgische landsgrenzen. Door de handel zowel in grondstoffen, mengvoeder, dieren als vlees over de grenzen heen, is het noodzakelijk dat ook in andere landen dergelijke initiatieven ontwikkeld worden. België trekt de kar om een Internationale Code uit te werken die overal in de wereld kan toegepast en gecontroleerd worden. Deze harmonisatie is prioritair teneinde de voedselveiligheid en traceerbaarheid te garanderen voor alle voedermiddelen ongeacht hun oorsprong of herkomst.

Geen enkel systeem biedt een waterdichte garantie maar het GMP-systeem zorgt wel voor meer controle, een grotere aandacht voor hygiëne en een betere transparantie via een goede traceerbaarheid. 

Voor meer informatie omtrent de GMP Dierenvoeders kan u terecht op de website van OVOCOM .
Om de lijst te bekijken van al de geattesteerde en gecertificeerde bedrijven klikt u hier

Hulpmiddelen ter implementatie van de GMP

De Productsteekkaart

De invoering van de GMP heeft verstrekkende gevolgen voor de toeleveranciers, waaronder de voedingsindustrie. GMP gecertificeerde bedrijven moeten immers in principe afnemen van bedrijven die hetzij binnen de GMP-regeling gecertificeerd zijn hetzij over een vergelijkbaar extern gecertificeerd kwaliteitssysteem beschikken.

Bedrijven die een extern gecertificeerd kwaliteitssysteem hebben kunnen op relatief korte termijn de GMP-vereisten inbouwen. Het is duidelijk dat in een eerste fase deze externe certificatie voor heel wat andere bedrijven problemen zal stellen, zeker in de voedingsindustrie. Veel bedrijven hebben in het verleden (te) weinig aandacht gehad voor deze productstromen omdat deze niet gezien worden als een onderdeel van hun “core-business”.

Daarom werd het systeem van productsteekkaarten vanuit Fevia (Federatie van de voedingsindustrie) en OVPG (Overlegplatform voor de verwerking van plantaardige grondstoffen) als een alternatief (de productsteekkaart) uitgewerkt. Dit moet de toeleveranciers de mogelijkheid bieden om toch hun producten te blijven leveren aan de GMP-erkende mengvoederfabrikanten.

Alhoewel de productsteekkaart specifiek ontwikkeld werd voor voedermiddelen kunnen ook andere producten zoals grondstoffen die door de landbouwer gebruikt worden of de gewassen die aan de voedingsindustrie geleverd worden, beschreven worden aan de hand van de steekkaart.

De methodologie (risico-analyse) gebruikt voor de evaluatie van voeder- en voedselveiligheid van voedermiddelen kan ook op andere vlakken toegepast worden. Twee belangrijke domeinen komen hiervoor onmiddellijk in aanmerking: de bescherming van het milieu en het waarborgen van kwaliteitskenmerken die op technologisch of nutritioneel vlak belangrijk zijn . 

Op deze manier wordt een generiek systeem uitgewerkt  waarmee alle schakels van de keten hun producten voor de volgende schakel in de keten systematisch en uniform voor alle belangrijke aspecten kunnen beschrijven. Het belang hiervan is duidelijk: alle schakels in de keten zijn immers voor de kwaliteit van hun producten bijzonder afhankelijk van de kwaliteit van hun grondstoffen. Deze aanpak kan ook in het overleg met de overheid een belangrijke rol spelen in het herstellen van het vertrouwen in bepaalde producten en het opzetten van systemen die het beantwoorden aan normen van de producten kunnen waarborgen.

de Nederlandse versie: De Productsteekkaart
de Franse versie: La Fiche Produit
de Engelse versie: The Product Data Sheet
 

De Toevoegingsmiddelensteekkaart

De Toevoegingsmiddelensteekkaart is een middel om aan de afnemer te bewijzen dat het toevoegingsmiddel dat geleverd wordt veilig is en beantwoordt aan de vooropgestelde normen.
de Nederlandse versie: De Toevoegingsmiddelensteekkaart
de Franse versie: La Fiche pour Additifs
de Engelse versie: The Additive Data Sheet

BEMEFA heeft eveneens een brief opgesteld, gericht aan alle leveranciers van toevoegingsmiddelen omtrent de Toevoegingsmiddelensteekkaart:
Nederlands
Frans
Engels