Mengvoederindustrie in cijfers

De Belgische mengvoederindustrie is met een jaarlijkse productie van 6 miljoen ton en een omzet van 2.5 miljard euro één van de belangrijkste agro-industrieën. De sector stelt bijna 3000 personen te werk en is de belangrijkste leverancier van productiemiddelen voor de landbouw. Het aandeel van de mengvoederindustrie in de totale omzet van de voedingsindustrie bedraagt ongeveer 10%. In het aandeel van de diverse voeders in de totale voederproductie neemt het varkensvoeder de eerste plaats in, gevolgd door pluimveevoeder, rundveevoeder, kalvervoeder, paardenvoeder en andere voeders. De export bedraagt 5% van de totale productie. De vraag naar mengvoeder is een afgeleide vraag die voornamelijk bepaald wordt door de vraag naar vlees, eieren en zuivelproducten. Ook de beschikbaarheid, de kwaliteit, de beleidslijnen uitgestippeld door de overheid (milieuwetgeving enz.), technologische ontwikkelingen en consumenteneisen hebben een invloed op de vraag naar mengvoeders. Bij de geografische spreiding van de bedrijven bevindt meer dan 90 % van de Belgische productie zich in Vlaanderen. Binnen Vlaanderen is de productie vooral in West-Vlaanderen gevolgd door Oost-Vlaanderen en Antwerpen geconcentreerd.

Samenstelling mengvoeder

Het voederen van dieren is een wetenschap op zich. Nutritionisten of voedseldeskundigen stellen een evenwichtig menu samen voor elke diersoort. En elk dier krijgt de juiste voeding volgens zijn levensfase.  Daarmee is het verzekerd van de juiste dagelijkse dosis eiwitten, vitaminen, mineralen, vetten en vezels, aangeleverd door de verschillende tientallen grondstoffen. Meer dan de helft van deze grondstoffen komen uit het buitenland; ze worden deels aangevoerd  per zeeschip en bereiken via de binnenscheepvaart of bulktransport de mengvoederfabrikant.

De top 5 van het grondstoffenverbruik in de mengvoederindustrie is:

1. granen (haver, gerst, rogge, sorghum, tarwe, triticale, maïs,...)
2. schroten die ontstaan uit de oliewinning van bijproducten (sojaschroot, koolzaadschroot, lijnzaadschroot, zonnebloemzaadschroot,...)
3. bijproducten van de voedingsindustrie; van brouwerijen (bierbostel), maalderijen (zetmeel, zemelen,...), suikerindustrie (bietenpulp,...),...
4. maniok
5. eiwithoudende planten (erwten, bonen,...)

Andere grondstoffen -in zeer kleine percentages aanwezig- zijn oliën en vetten, mineralen/vitaminen/additieven, vis-, melk- en gedeshydrateerde producten.

In een evenwichtige voeding heeft elk ingrediënt zijn nut. Elke fabrikant specialiseert zich in voeders voor welbepaalde diersoorten. Daarbij gaat hij op zoek naar de meest geschikte grondstoffen en de juiste productmix.

De bijproducten zoals sojaschroot en bietenpulp zijn niet geschikt voor de menselijke voeding maar vormen wel een waardevolle voedingsbron voor dieren. Het zou zonde zijn als deze restproducten op de afvalberg zouden terechtkomen.

Productieproces

Het productieproces bestaat uit 3 fasen die volautomatisch verlopen. De hamermolen maalt de gestockeerde grondstoffen uit de silo’s tot de gewenste fijnheid. Deze worden nadien opgeslagen in doseersilo’s. Al deze grondstoffen gaan samen met andere componenten zoals vitaminen en mineralen in een menger. Na toevoeging van de nodige vloeistoffen ontstaat een homogeen mengsel, dat naargelang het type voeder door een persmachine tot handige korrels wordt gevormd.

Het zenuwcentrum van een mengvoederbedrijf is de controlekamer. Hier kan men het hele productieproces op de voet volgen.

Mengvoeder is een bulkproduct. Zakgoed blijft beperkt tot 6%. Daarmee blijft het milieu gespaard van verpakkingsafval. Na de vulling van de silowagen komt het afgewerkte product tot bij de veehouder. 

Onmisbare schakel

Ons voedsel en dat voor de komende generaties is waarschijnlijk nog nooit zo veilig geweest. Maar ook op de werkvloer bij mengvoederbedrijven  is een volledige risico-uitsluiting niet realiseerbaar. BEMEFA gaat echter geen enkele uitdaging uit de weg om tot aanvaardbare risico’s te komen. De wettelijke normen dienen om alle veiligheidsgaranties te bieden aan de consument en tegelijk het dierenwelzijn te waarborgen. Dit kan niet zonder een goede communicatie en samenwerking tussen de landbouwtechniek, de agro-foodindustrie én de mengvoederindustrie.

Onze aarde moet meer dan 6 miljard mensen te eten geven. De mengvoederindustrie is een onmisbare schakel in de voedselproductie.